Het begint bij bewustwording

“Huisarts en patiënt staan open voor ‘groen’ medicijn. Deze kop stond een tijdje geleden boven een interview over een proef die wij als waterschap deden samen met huisartsen en apothekers. Conclusie:  De bereidheid om op een milieuvriendelijke manier om te gaan met medicijnen is er, als men maar weet waarom en hoe.” Aan het woord Karst Spijkervet, bestuurslid van Waterschap Drents Overijsselse Delta.

“Om op de waarom door te gaan: medicijnresten komen via de urine en ontlasting van mensen in de riolering terecht. Het lukt de rioolwaterzuiveringen niet om alle stoffen uit het water te halen. Naar schatting komt in Nederland per jaar ongeveer 140 ton aan geneesmiddelenresten zo via de rioolwaterzuivering in sloten, kanalen en rivieren terecht.

Voor mensen is dit niet schadelijk, de concentraties zijn erg laag. De kwaliteit van het drinkwater is volgens het RIVM momenteel niet in het geding. Toename van het medicijngebruik door de vergrijzing  en lagere waterstanden door klimaatverandering, waardoor de schadelijke stoffen minder verdund worden, kunnen in de toekomst wel extra inspanningen gaan vergen om het drinkwater te zuiveren.

Daarnaast krijgt ook het watermilieu er steeds meer last van. Zo is uit onderzoek gebleken dat medicijnresten in het water weefselbeschadiging aan nieren en kieuwen van vissen kan veroorzaken. Een ander voorbeeld is dat het gedrag van kleine waterkreeftjes en vissen er mogelijk  door verandert.”

“En dan de hoe. Medicijnresten in water is niet alleen een probleem van waterschappen en drinkwaterbedrijven. De hele keten moet stappen zetten om tot een oplossing te komen. Daarom werken waterschappen, drinkwatermaatschappijen, gemeenten, de farmaceutische industrie en veel partijen uit de zorgsector samen om medicijnresten in het ‘buitenwater en grondwater terug te dringen.
Alleen door een gezamenlijke aanpak, met maatregelen in de geneesmiddelenketen en bij de waterzuivering kan het probleem worden opgelost. Uitgangspunt daarbij is én blijft dat geneesmiddelen toegankelijk blijven voor iedereen die ze nodig heeft. De partijen hebben afgesproken pragmatisch te werken. Dat betekent niet afwachten, maar nú al handelen waar dat kan.”

“Bijvoorbeeld door het probleem bij de bron aan te pakken en voor meer bewustwording te zorgen. Daar begint het mee. Dus zoveel mogelijk voorkomen dat medicijnresten überhaupt in het water terechtkomen. Iedereen kan daar zijn steentje aan bijdragen. Oude medicijnen niet door gootsteen of toilet spoelen, maar inleveren bij de apotheek. Wat er dan nog wel inkomt via urine en ontlasting, moeten we er toch op de één of andere manier zien uit te halen. Daar hebben we in het verleden al  mee geëxperimenteerd. De proef was geslaagd, maar het blijkt wel enorm kostbaar. Omdat zo’n 90 procent van de medicijnresten via huishoudens in het rioolwater terechtkomt, is het zinnig dit probleem ook via huishoudens aan te pakken. Vandaar ook de brede samenwerking in de hele geneesmiddelenketen, al zijn huishoudens vaak het eindstation van een geneesmiddel. En vandaar ook werken aan de bewustwording, zoals met deze campagne. Zo kunnen ook onze kinderen en kleinkinderen rustig een glas water uit de kraan drinken en genieten van een gezond waterleven…”

 

Karst Spijkervet

Bestuurslid van Waterschap Drents Overijsselse Delta